Bàn về những kỹ năng cần thiết của Cảnh sát môi trường

1. Trong các lực lượng trinh sát phòng, chống tội phạm, Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (Cảnh sát môi trường) là lực lượng còn non trẻ so với các lực lượng khác. Tuy mới trải qua quá trình hình thành, đấu tranh và trưởng thành trong hơn 10 năm (2006 - 2018) nhưng Cảnh sát môi trường đã không ngừng nỗ lực, khắc phục khó khăn, phát hiện nhiều vụ việc nghiêm trọng như vụ Công ty TNHH Vedan xả thải ra sông Thị Vải (Đồng Nai), vụ Công ty da Hào Dương xả thải ra môi trường (TP. HCM)... Đây là những chiến công lớn, tạo tiếng vang và lòng tin yêu từ quần chúng nhân dân.

hoi

Do mới được thành lập chưa lâu, thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm còn hạn chế, nên hiện nay, hệ thống lý luận nghiệp vụ Cảnh sát môi trường về cơ bản dựa trên hệ thống lý luận sẵn có từ Cảnh sát kinh tế. Tuy nhiên, xuất phát từ đặc điểm đối tượng đấu tranh và tình hình công tác có nhiều sự khác biệt so với Cảnh sát kinh tế, đòi hỏi Cảnh sát môi trường phải có những kỹ năng thành thạo được xây dựng trên nền tảng kiến thức riêng biệt, phù hợp.

DSC 0371

DSC 0344

DSC 0449

2. Trên cơ sở nghiên cứu lý luận kết hợp trao đổi với cán bộ Cảnh sát môi trường có kinh nghiệm, xác định những kỹ năng cần thiết của lực lượng Cảnh sát môi trường trong đấu tranh phòng, chống tội phạm và các vi phạm pháp luật khác về môi trường đó là:

Thứ nhất, nhóm kỹ năng nghiệp vụ trinh sát.

Đây là những kỹ năng thuộc về kiến thức chuyên ngành Cảnh sát môi trường, được hình thành trong quá trình học viên được đào tạo, bồi dưỡng trong các trường Công an nhân dân. Những kỹ năng này sẽ giúp trinh sát thu thập những thông tin, tài liệu bí mật, phát hiện kịp thời những người, việc, hiện tượng có nghi vấn thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về môi trường, xác định được phương thức, thủ đoạn thực hiện hành vi để từ đó có biện pháp quản lý, điều tra, làm rõ hành vi vi phạm, đối tượng vi phạm pháp luật về môi trường.

Đối với nhóm kỹ năng này, những cán bộ, chiến sĩ được đào tạo chính quy từ các trường Công an nhân dân đều nắm chắc và thực hiện tương đối thành thạo, có hiệu quả.

Thứ hai, nhóm kỹ năng nghiệp vụ môi trường.

Nhóm kỹ năng này gồm: Kỹ năng về thực hiện các quy trình bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất, kinh doanh (xây dựng, đánh giá báo cáo Đánh giá tác động môi trường ĐTM, các cam kết bảo vệ môi trường...); Kỹ năng về quản lý các loại chất thải (xác định chất thải nguy hại, chất thải y tế và quy trình quản lý, tiêu hủy...); Kỹ năng về các tiêu chuẩn môi trường (thu thập, phân tích, đánh giá các thông số của mẫu vật với tiêu chuẩn); Kỹ năng về xác định các loài động vật hoang dã, quý hiếm...

Những kỹ năng này có được qua quá trình đào tạo chuyên sâu về các ngành cụ thể trong nghiệp vụ môi trường ở các trường ngoài ngành Công an. Những kỹ năng này giúp Cảnh sát môi trường đi sâu, phân tính vụ việc để xác định chính xác hành vi vi phạm cụ thể, mức độ, hậu quả thiệt hại do hành vi vi phạm gây ra để có căn cứ đề xuất các biện pháp xử lý phù hợp.

Ưu điểm nổi bật của những cán bộ, chiến sĩ được đào tạo các chuyên ngành về môi trường được tuyển dụng vào ngành Công an là nhóm kỹ năng này. Cán bộ, chiến sĩ tốt nghiệp các trường Công an nhân dân mặc dù được bồi dưỡng những kiến thức này nhưng rất khó để am hiểu và vận dụng thành thạo.

Thứ ba, nhóm các kỹ năng khác.

Ngoài những kỹ năng chuyên môn, Cảnh sát môi trường còn cần phải có những kỹ năng mềm khác như: Kỹ năng làm việc theo đội; Kỹ năng giao tiếp, ứng xử với nhân dân; Kỹ năng nghiên cứu các văn bản nghiệp vụ, pháp luật...

Những kỹ năng này được hình thành trong quá trình sống, học tập, công tác của mỗi cán bộ, chiến sĩ; Giúp Cảnh sát môi trường nâng cao hiệu quả công tác, xây dựng hình ảnh đẹp về người chiến sĩ Công an nhân dân trong lòng nhân dân.

3. Xuất phát từ thực tiễn công tác đào tạo tại Trường Trung cấp CSND V và công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm tại Công an các đơn vị, địa phương, để nâng cao kỹ năng cần thiết của Cảnh sát môi trường, cần thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp về con người, phương tiện, kinh phí, cơ chế... trong đó, việc đào tạo có hiệu quả học viên chuyên ngành Cảnh sát môi trường là nhiệm vụ quan trọng. Để thực hiện nhiệm vụ này, cần nhấn mạnh một số nội dung cơ bản sau:

Một là, đào tạo học viên trên ghế Nhà trường theo hướng hình thành, phát triển cơ bản các kỹ năng nghề nghiệp.

Để đào tạo học viên theo định hướng trên, trước hết cần xây dựng chương trình đào tạo, các chương trình học phần của chuyên ngành Cảnh sát môi trường theo hướng nâng cao tay nghề, giảm tải nội dung lý luận, tăng thời gian cho hoạt động thực hành, thực tập môn học.

Tiếp theo, Nhà trường cần xây dựng đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng để thực hiện công tác giảng dạy. Hiện nay, căn cứ vào số lượng học viên chuyên ngành thì số lượng giáo viên là tương đối đảm bảo, tuy nhiên đa phần giáo viên dạy chuyên ngành Cảnh sát môi trường còn trẻ, ít kinh nghiệm giảng dạy, kinh nghiệm thực tế, đa số được đào tạo chuyên ngành Cảnh sát kinh tế nên kiến thức chuyên ngành Cảnh sát môi trường còn hạn chế, đặc biệt là kiến thức về nghiệp vụ môi trường. Do đó, cần tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên nâng cao trình độ để đáp ứng yêu cầu công tác.

Ngoài ra, để nâng cao kỹ năng nghiệp vụ môi trường cho học viên, Nhà trường có thể lựa chọn các học phần tự chọn về nội dung này và mời giáo viên là các chuyên gia về lĩnh vực môi trường giảng dạy để học sinh tiếp cận và có định hướng rèn luyện kỹ năng nghiệp vụ môi trường phục vụ công tác trong tương lai.

Bên cạnh đó, trang thiết bị phục vụ giảng dạy chuyên ngành môi trường còn thiếu nên trong các giờ thực hành, giáo viên chủ yếu cho học sinh làm kế hoạch, viết biểu mẫu. Do đó, trong thời gian tới, Nhà trường cần tăng cường trang thiết bị, máy móc phục vụ học tập cho học viên chuyên ngành.

Hai là, tăng cường vai trò của Công an các đơn vị, địa phương đối với công tác đào tạo học viên chuyên ngành Cảnh sát môi trường.

Vai trò này thể hiện thông qua mối quan hệ phối hợp giữa Nhà trường và Công an các đơn vị, địa phương trong quá trình đào tạo học viên, cụ thể:

Tham dự các buổi báo cáo thực tế cho giáo viên và học viên chuyên ngành với tư cách báo cáo viên để cung cấp những thông tin, số liệu và kinh nghiệm thực tiễn công tác.

Phối hợp trong tổ chức tham quan, kiến tập, thực tập môn học, thực tập tốt nghiệp cho học viên chuyên ngành Cảnh sát môi trường.

Phản hồi ý kiến đánh giá về chất lượng của học viên chuyên ngành trong quá trình thực tập môn học, thực tập tốt nghiệp và công tác sau khi ra trường để Nhà trường có đánh giá toàn diện về chất lượng đào tạo và có phương hướng nâng cao hơn nữa chất lượng học viên các khóa tiếp theo.

Ba là, nâng cao ý thức tự giác học tập, rèn luyện trong học viên chuyên ngành Cảnh sát môi trường.

Học viên là trung tâm của quá trình đào tạo, mọi biện pháp được thực hiện đều hướng đến việc nâng cao kỹ năng nghề nghiệp của học viên. Tuy nhiên, hiệu quả của những biện pháp phụ thuộc vào yếu tố ý thức của mỗi học viên. Do đó, mỗi học viên cần phải xác định động cơ học tập đúng đắn, học để phục vụ công tác, tránh tư tưởng trung bình chủ nghĩa và lối suy nghĩ "học thế nào cũng ra trường, cũng có việc làm".

Đối với các kỹ năng đã được giáo viên giảng dạy, học viên cần có ý thức tự giác tập luyện, bởi thời gian hướng dẫn trên lớp hạn chế nên học viên cần tập luyện thường xuyên để thành thạo và hình thành các kỹ năng, kỹ xảo.

Trong trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước hiện nay, các vấn đề về môi trường luôn là điểm nóng nhận được sự quan tâm, theo dõi sát sao từ các cấp lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đông đảo nhân dân. Điều đó, đòi hỏi mỗi cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát môi trường cần có ý thức học tập, không ngừng nâng cao trình độ, kỹ năng của bản thân để đấu tranh có hiệu quả đối với các loại tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật, góp phần giữ gìn an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân.

Bài viết: Khoa CSKT.

tcsnd5.edu.vn
Ảnh tuyển chọn