Khai thác hiệu quả các tác phẩm kinh điển vào nghiên cứu, giảng dạy các môn khoa học Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

Cùng với quá trình phát triển ngày càng mạnh mẽ của giáo dục Việt Nam về cả chiều rộng lẫn chiều sâu, thì việc nghiên cứu và giảng dạy các môn khoa học Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh hiện nay là vấn đề cần thiết, nhằm trang bị thế giới quan, nhân sinh quan cách mạng cho các thế hệ người Việt Nam. Tuy nhiên, việc giảng dạy các môn khoa học Mác-Lênin còn có khoảng trống, chưa khai thác hết giá trị các tác phẩm kinh điển của các nhà khoa học để lại. Do vậy, để giảng dạy sinh động, hiệu quả, tránh sự khô khan, nhàm chán thì ngoài nội dung kiến thức cơ bản đã có trong giáo trình, giảng viên cần chủ động khai thác các tác phẩm kinh điển của Mác, của Ăngghen, của Lênin và của Hồ Chí Minh để vận dụng vào bài giảng, đó không chỉ là cơ sở khoa học mà còn là hệ thống hóa tư tưởng của các nhà kinh điển đã được kế thừa, bổ sung từ thời kỳ này sang thời kỳ khác.

Khai thác các tác phẩm kinh điển vận dụng vào bài giảng có hiệu quả, cần chú ý những vấn đề sau đây:
Thứ nhất, tìm kiếm các tác phẩm có giá trị đưa vào bài giảng
Tác phẩm kinh điển có nhiều loại, giảng viên nên tìm và chọn ra những tác phẩm tiêu biểu nhất của Mác, của Lênin hay của Hồ Chí Minh, sát với nội dung bài giảng, chương giảng để giới thiệu với sinh viên. Quá trình tìm kiếm tác phẩm đòi hỏi phải có sự kiên nhẫn, cẩn thận và đảm bảo độ chính xác cao. Vì thế, sau khi tìm được tác phẩm thì phải ghi chép lại: Tên tác phẩm, hoàn cảnh ra đời, nội dung và vai trò, tác dụng, ý nghĩa… hoặc ghi lại những đoạn trích trong các tác phẩm mà giảng viên thấy tâm đắc nhất với nguồn gốc rõ ràng, chính xác để làm tư liệu phục vụ bài giảng. Ví dụ: tác phẩm “Sự khốn cùng của triết học” của C.Mác, tác phẩm “Nhà nước và cách mạng” của Lênin phục vụ môn Triết học; tác phẩm Tư bản của C.Mác phục vụ môn Kinh tế chính trị; Học thuyết “Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân” phục vụ môn Chủ nghĩa xã hội khoa học; tác phẩm “Bản án chế độ thực dân Pháp, tác phẩm “Đường Kách mệnh” của Hồ Chí Minh… phục vụ môn Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN), Đường lối cách mạng của Đảng CSVN, Tư tưởng Hồ Chí Minh…
Với quy trình thực hiện như trên không những bổ sung cho giảng viên một lượng lớn kiến thức, mà còn giúp cho sinh viên lĩnh hội kiến thức một cách thuận lợi, dễ dàng.

Thứ hai, lựa chọn các vấn đề của các tác phẩm lồng ghép vào bài giảng
Các tác phẩm thì nhiều nên giảng viên phải căn cứ vào thời gian, số lượng tiết quy định mà đưa các vấn đề của tác phẩm vào giới thiệu cho phù hợp với bài giảng, chương giảng, không cắt xén nội dung nhưng vẫn đảm bảo tiến độ bài giảng. Nội dung các tác phẩm kinh điển là lý luận mở, chưa phải đã xong xuôi, hoàn chỉnh nên khi giảng viên lựa chọn vấn đề mà nhà khoa học nêu trong các tác phẩm kinh điển cần vận dụng nhận thức mới, trong điều kiện mới để bổ sung, bởi bản thân các nhà khoa học cho ra đời “đứa con tinh thần” gọi là tác phẩm kinh điển không sống ở trong hiện nay, khi mà tình hình kinh tế thế giới có nhiều thay đổi. Để thu hút người học, giảng viên cần chú ý đến giọng giảng để tạo sự thăng hoa, tính hấp dẫn và độ truyền cảm trong quá trình giảng dạy.
Trong giảng dạy hiện nay có sự hỗ trợ của công cụ dạy học, nên giảng viên có thể cho sinh viên xem những bộ phim ngắn, những hình ảnh, nghe âm thanh, giọng nói của lãnh tụ hay của các đồng chí lãnh đạo Đảng, nhà nước, các chuyên gia, tham tán… thông qua phương tiện trình chiếu tạo sự hứng thú cho người học, nhưng không tách rời nội dung bài giảng và tác phẩm.
Quá trình dạy học, giảng viên có thể yêu cầu sinh viên tìm tác phẩm và giới thiệu thuyết trình trước lớp một phần hoặc tổng thể, sau đó nhận xét, đánh giá và bổ sung. Do vậy, giảng dạy dưới hình thức nào thì sinh viên vẫn là trung tâm.
Thứ ba, dùng tác phẩm để kết thúc bài giảng
Bài giảng có nhiều cách để kết thúc khác nhau, có thể tóm lược nội dung, song cũng có thể thông qua câu trích dẫn trong tác phẩm, một bài thơ hay hình tượng để kết thúc bài giảng tạo được dấu ấn cho người học, song phải hướng sinh viên vào những nội dung chuẩn bị tiếp theo cho bài học mới, đồng thời yêu cầu sinh viên phải tìm và chuẩn bị tác phẩm liên quan đến bài học tiếp theo, có như vậy mới phát huy hết tính chủ động và sáng tạo của sinh viên.
Trên đây là một số suy nghĩ về cách thức sử dụng tác phẩm kinh điển vào giảng dạy các môn Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, hy vọng sẽ có hiệu quả tốt cho hoạt động nghiên cứu và giảng dạy lý luận hiện nay.

Thượng tá Võ Thị Hồng Hoa
Phó trưởng BM MLN & KHXHNV

tcsnd5.edu.vn
Ảnh tuyển chọn